Budowa silnej marki pierwszej ogólnopolskiej trasy rowerowej jest jednym z podstawowych celów realizacji projektu. "Wiślana Trasa Rowerowa" ma być produktem markowym, integrującym poszczególne subregiony województwa śląskiego (docelowo województwa położone wzdłuż Wisły) i lokalne produkty turystyczne. Jej założeniem jest pozytywny wpływ na wizerunek Polski na rynku turystycznym poprzez promocję idei aktywnego wypoczynku i bezpieczeństwa turysty rowerowego. "Wiślana Trasa Rowerowa" ma być stymulatorem popytu turystycznego, źródłem aktywizacji regionów oraz elementem promocji Polski za granicą.
Do najważniejszych benefitów marki "Wiślana Trasa Rowerowa" należą:
- zintegrowana oferta turystyczna przygotowana z myślą o turyście rowerowym, zapewniająca mu kompleksowość obsługi na całej długości trasy,
- bezpieczeństwo, zarówno w sensie poprowadzenia trasy specjalnie zaprojektowanym szlakiem (nie drogą kołową), jak i w sensie oznakowania trasy (system monitoringu stanu oznakowania trasy gwarantuje brak możliwości zgubienia się),
- zastosowanie jednolitego systemu identyfikacji wizualnej trasy,
- zintegrowany system informacji turystycznej na trasie,
- ciekawa oferta atrakcji na trasie i w niedużej odległości od niej,
- promowanie dziedzictwa kulturowego i walorów krajobrazowych województwa śląskiego (docelowo całej Polski).
|
|
Poniżej zaprezentowano takie rozwiązanie w zakresie kompozycji ofert, usług oraz bazy turystycznej, które nada pożądany charakter poszczególnym subregionom (wyodrębnionym na podstawie uwarunkowań historycznych oraz niekiedy administracyjnych) oraz pozwoli wyeksponować najciekawsze walory i atrakcje turystyczne, unikalne w skali kraju i mało znane szerokiemu gronu odbiorców. Inspiracją dla produktu "Wiślane Wędrownie" jest traktowanie "Wiślanej Trasy Rowerowej" jako szlaku, który pozwala na poznanie różnorodności kulturowej i przyrodniczej Regionu objętego projektem, a docelowo całej Polski. Turysta przemierzając na rowerze województwo śląskie będzie mógł, dzięki zaproponowanej unikalnej ofercie, poznać historię i tradycje poszczególnych jej odcinków oraz walory naturalne i krajobrazowe. Ta dwuczłonowa nazwa identyfikuje produkt z jego podstawową korzyścią tj. z Wisłą oraz nawiązuje do rowerowych wędrówek, które mogą mieć różny cel i charakter. Przewaga konkurencyjna "Wiślanej Trasy Rowerowej" zostanie osiągnięta m.in. dzięki zaproponowaniu zintegrowanej koncepcji produktowej, która zakłada rozwijanie regionalnych produktów turystycznych w pięciu wybranych subregionach.
Produkt "Wiślane Wędrownie" pozwoli ponadto na włączenie możliwie szerokiej oferty już istniejącej w zakresie usług turystycznych oraz ofert i produktów lokalnych. Idea zakłada, iż produkt "Wiślane Wędrownie" będzie się składał z Subregionalnych Produktów Podstawowych (Ziemia Cieszyńska i Ziemia Bielska które nawiązują do przebiegu głównej trasy (tzw. kręgosłupa) oraz Subregionalnych Produktów Uzupełniających (Ziemia Pszczyńska, Ziemia Jastrzębska i Ziemia Bieruńsko-Lędzińska), które korespondują z przebiegiem pętli (tzw. ości)10. W ramach każdego z subregionów wyodrębniono ogniska atrakcji turystycznych, które stanowiły podstawę dla zaproponowania nowych rozwiązań w dziedzinie turystyki. Niektóre z propozycji zakładają stworzenie zupełnie nowej oferty, która nie istnieje obecnie na rynku11, inne – promocję bądź też ugruntowanie pozycji ofert już istniejących. Warto zaznaczyć, iż wybór ten jest wyborem subiektywnym i został dokonany z perspektywy atrakcyjności poszczególnych elementów dla przybyszy. Nie koncentrowano się na tych walorach, atrakcjach i produktach turystycznych, które już obecnie dosyć dobrze się rozwijają (bowiem one mogą być w każdym momencie włączone do produktu), ale na tych stosunkowo mało znanych, wymagających promocji. Nie oznacza to oczywiście, iż inne walory i atrakcje nie mogą być elementami produktu turystycznego "Wiślana Trasa Rowerowa". Należy podkreślić, iż warunkiem skutecznego funkcjonowania produktu turystycznego "Wiślana Trasa Rowerowa" są ludzie, którzy będą bezpośrednio obsługiwać ruch turystyczny (baza noclegowa, gastronomiczna, przewodnicy, punkty informacji turystycznej etc.), jak i planujący harmonogram wdrażania produktu oraz mający wpływ na tworzenie otoczenia, niezbędnego dla prawidłowego rozwoju turystyki. W związku z tym niewątpliwie część zadań zawartych w Strategii dotyczyć będzie przygotowania wysokowykwalifikowanych kadr poprzez zaprogramowanie i wdrożenie systemu szkoleń, staży, a także badania efektywności programów szkoleniowych. |
Składa się on z następujących etapów:
1) Identyfikacja zmiennych segmentacji i podział rynku na segmenty. Etap polegający na określeniu, które z punktu widzenia rynku i produktu zmienne (spośród zmiennych geograficznych, demograficznych, psychograficznych czy behawioralnych) najlepiej charakteryzują homogeniczne grupy klientów.
2) Opracowanie profili powstałych segmentów – określenie w segmentach dominujących, wyróżniających daną grupę postaw, zachowań, cech demograficznych. Każdy segment zostaje nazwany na podstawie dominującej cechy charakterystycznej.
3) Ocena atrakcyjności każdego segmentu – określenie wielkości (wartościowo i ilościowo) i potencjału (możliwości wzrostu) każdego z interesujących nas segmentów.
4) Wybór docelowych segmentów – wybranie segmentów, dla których będzie budowana oferta. Wybór ten powinien być oparty o kryteria wielkości rynku, istniejącej i możliwej konkurencji oraz potencjału rozwojowego. Kryterium stanowi także atrakcyjność możliwej do zaprezentowania oferty dla danego segmentu.
5) Identyfikacja możliwych koncepcji pozycjonowania dla każdego segmentu docelowego. Etap ten polega na takim określeniu produktu, aby był on: atrakcyjny dla odbiorcy (zaspokajał jego potrzeby), a jednocześnie różny od produktów konkurencji. Różnica ta, w przypadku produktu turystycznego powinna być:
- ważna: dostarcza znaczących korzyści dla większości turystów odwiedzających lub mogących odwiedzać Region;
- wyróżniająca: nie jest używana przez inne ośrodki turystyczne;
- korzystniejsza: ułatwia zaspokojenie potrzeb turysty (wypoczynku, poznania itd.) w dogodniejszy sposób;
- komunikatywna: jest zrozumiała i widoczna dla nabywców;
- dostępna: turysta jest w stanie za nią zapłacić;
- zyskowna: wprowadzenie jej może być źródłem zysków.
6) Wybór, rozwinięcie i przekazanie wybranej koncepcji pozycjonowania – to de facto materializacja pomysłu na produkt oraz opracowanie narzędzi komunikacji marketingowej, m.in. marki, planu komunikacji itd. |
Bazując na przeprowadzonym audycie turystycznym oraz analizie stosowanych metodologii wytyczania tras rowerowych przy realizacji projektu zastosowano następujące założenia:
- Przy opracowywaniu koncepcji przebiegu oraz koniecznych inwestycji "Wiślanej Trasy Rowerowej" należy zastosować sprawdzone metodologie, co pozwoli uniknąć błędów i niedociągnięć.
- "Wiślana Trasa Rowerowa" powinna maksymalnie przebiegać poza drogami publicznymi o dużym natężeniu ruchu kołowego. Tam, gdzie to niemożliwe należy zadbać o bezkolizyjne i bezpieczne przejazdy, skrzyżowania, mosty, wjazdy etc.
- Predestynując do miana narodowego produktu turystycznego "Wiślana Trasa Rowerowa" czerpać będzie z walorów przyrodniczych i krajobrazowych Regionu oraz bogactwa jego historii, obyczajowości, tradycji i folkloru. Stąd koncepcja wytyczenia trasy głównej oraz pętli, które pozwolą na kanalizację ruchu turystycznego również do obszarów recepcyjnych nie leżących na trasie głównej.
- Konieczne jest właściwe oznakowanie trasy, nie powodujące zmylenia i zagubienia się turystów. Jest to szczególnie istotne w kontekście nakładania się "Wiślanej Trasy Rowerowej" (na niektórych odcinkach) na istniejące, już oznakowane trasy i ścieżki rowerowe. Stąd logo promocyjne i system identyfikacji wizualnej powinny być opracowane w dwóch wariantach pozwalających na znakowanie zarówno na tablicach (w wersji pełnokolorowej), jak i np. na drzewach (w wersji uproszczonej).
|
|
Życie kulturalne
Obszar objęty projektem prezentuje się jako obszar o wyrazistym życiu kulturowym oraz charakteryzuje się silnym utożsamianiem się społeczności lokalnych z własną kulturą, a także bardzo bogatą ofertą imprez kulturowych. Wyrazem bogactwa i zróżnicowania kulturowego jest również duża ilość różnych obiektów takich, jak muzea, galerie, izby regionalne. Specyfikę tradycji i kultury ludowej oddają najlepiej izby regionalne. Przywiązanie ludności do własnej tradycji, historii i dziedzictwa kulturowego wyraża się dużą aktywnością w różnego rodzaju zespołach artystycznych i chórach. Analizując wydarzenia w życiu kulturalnym dochodzi się do wniosku, że turystyka na obszarze gmin objętym projektem stanowi jedną z ważniejszych dziedzin gospodarki w Regionie, będąc istotnym i wiodącym źródłem dochodów i tym samym miejscem zatrudnienia mieszkańców. |
|
|
W dzisiejszym świecie, słowa takie jak marketing, marka, reklama zyskały ogromną popularność. Wbrew jednak licznym deklaracjom, wiele przedsiębiorstw, również branży turystycznej, nadal funkcjonuje według formuły "znaleźć klienta – sprzedać produkt / usługę – zapomnieć o wszystkim", tak jakby rynek był nieskończony. Prawda jest taka, iż w pewnym momencie, każda firma, która chce przetrwać, musi oprzeć swoją działalność na lojalnych, zadowolonych klientach. "Wiślana Trasa Rowerowa", jak już wielokrotnie podkreślano, ma być z założenia produktem markowym, a jej funkcjonowanie oparte będzie o lojalnych, zadowolonych turystów rowerowych, których oczekiwania i potrzeby będą zaspokajane. Rozwój produktu w przyszłości będzie się natomiast dostosowany do zmieniających się trendów i gustów dzięki systemowi stałego monitorowania rynku turystycznego i zachowań turystów. Kluczowym problemem polskiej branży turystycznej jest brak myślenia marketingowego oraz niedostrzeganie potrzeby kreowania marek turystycznych. Bardzo często osoby pracujące w branży turystycznej nie zdają sobie sprawy, iż to, co oferują, jest – z marketingowego punktu widzenia - takim samym produktem, jak margaryna czy proszek do prania. Takie podejście implikuje niedostrzeganie konieczności "wymarkowania" produktu / usługi. Produkty markowe zostały uznane za najbardziej skuteczny sposób promocji Polski jako atrakcyjnego celu podróży zarówno dla turysty zagranicznego, jak i krajowego. Według oceny ekspertów zagranicznych rzeczywista atrakcyjność turystyczna Polski jest bardzo duża, głównie ze względu na posiadane walory naturalne i antropogeniczne. Gorzej jest jednak z atrakcyjnością postrzeganą przez potencjalnych klientów. Rozwijanie produktów markowych w oparciu o najważniejsze walory Polski, jej autentyczne wyróżniki jest jedynym właściwym kierunkiem działań, który w konsekwencji doprowadzi do wykreowania właściwego wizerunku Polski i poprawy konkurencyjności polskiej oferty turystycznej. Markowe produkty, a wśród nich turystyka aktywna, zmienią sposób, w jaki potencjalni klienci postrzegają atrakcyjność turystyczną Polski. Taki cel przyświeca również wykreowaniu markowego produktu turystycznego, jakim będzie "Wiślana Trasa Rowerowa". |
|
Markowy liniowy produkt turystyczny "Wiślana Trasa Rowerowa" został oparty o najważniejszą z polskich rzek – Wisłę, wraz z całym jej dziedzictwem kulturowo-przyrodniczym. Z założenia "Wiślana Trasa Rowerowa" ma mieć swój początek u źródeł Wisły, a koniec u ujścia Wisły do Morza Bałtyckiego. Obecnie w Polsce nie funkcjonuje tego typu szlak rowerowy, w pełni zagospodarowany, gwarantujący rowerzyście bezpieczeństwo, wyróżniający się swoim logo i systemem oznakowania, jak również filozofią funkcjonowania. W tym aspekcie jest to projekt nowatorski, a odcinek śląski "Wiślanej Trasy Rowerowej" jest projektem pilotażowym. Wyróżnienie trasy rowerowej jedynie poprzez system oznakowania i zagospodarowania nie jest jednak wyrazem wykreowania markowego produktu turystycznego. Istnieje potrzeba zintegrowanej koncepcji rozwoju pozwalającej wytworzyć skojarzenia z Regionem i jednocześnie wykorzystać w pełni jego potencjał. Przy projektowaniu koncepcji funkcjonowania "Wiślanej Trasy Rowerowej" autorzy projektu mieli cały czas na względzie interdyscyplinarny charakter turysty rowerowego, dla którego podróżowanie po szlaku nie jest tylko przejazdem, ale stanowi również szansę zapoznania się z niezwykłą różnorodnością i bogactwem kulturowym całej Polski. Brano jednak pod uwagę również taką ewentualność, iż przejazd na rowerze "Wiślaną Trasą Rowerową" może niekiedy stanowić cel sam w sobie.
"Wiślana Trasa Rowerowa" ma być w założeniu produktem integrującym i aktywizującym Region, dzięki czemu w pełni wykorzystuje społeczno-gospodarczy potencjał rozwojowy turystyki, zwłaszcza w aspekcie wzrostu dochodów oraz tworzenia nowych miejsc pracy. W zaprezentowanej koncepcji "Wiślana Trasa Rowerowa" sprzyja aktywizacji społecznej mieszkańców, wzmacnia ich poczucie tożsamości i związki z Regionem, ale też z małymi ojczyznami, sprzyja kultywowaniu tradycji i folkloru. Poniższa koncepcja została skonstruowana zgodnie z zasadami komercjalizacji produktów turystycznych oraz efektu synergii między różnymi podmiotami zaangażowanymi w proces kształtowania, promocji i sprzedaży produktu, a także jego kolejnych aktualizacji i modyfikacji. |
|
SEGMENTY DOCELOWE
Na terenie województwa śląskiego zidentyfikowano obecnie występujących segmenty rynku. W drugim etapie warto się zastanowić, które z tych segmentów stanowić będą najważniejszych, czyli strategicznych klientów projektowanej trasy. Analiza ich profilu (charakterystyka, potrzeby) jest niezbędnych elementem przygotowania oferty najbardziej odpowiadającej ich oczekiwaniom. Zintegrowany produkt turystyczny jest wynikiem procesu analizy walorów naturalnych i antropogenicznych, możliwości rynkowych oraz preferencji konsumentów. Produkt turystyczny to główna myśl dla wiązki dóbr i usług turystycznych spajająca je w jeden, zrozumiały i atrakcyjny dla turysty produkt. Atrakcyjny produkt turystyczny dodaje wartości do walorów turystycznych oraz usług świadczonych w Regionie, poprzez ich zintegrowanie, wyeksponowanie wartości dla klienta i lepszą ich sprzedaż (m.in. poprzez możliwość zbudowania marki). Schemat budowania produktu turystycznego Regionu został zaadaptowany (po uwzględnieniu specyfiki rynku turystycznego) z metodologii marketingowej stosowanej przy budowaniu produktów markowych. |
|
Stan ochrony środowiska
Stan ochrony środowiska na obszarze objętym projektem jest niezwykle zróżnicowany. Zadowalający jest stopień zwodociągowania, czego nie można powiedzieć o stopniu oczyszczania ścieków, który jest bardzo zróżnicowany na terenie poszczególnych powiatów. Natomiast w prawie wszystkich gminach wprowadzono system tzw. segregacji odpadów "u źródła" do worków lub pojemników: szkło, plastik, makulatura, lekkie metale, które wywożone są bezpłatnie.
Najgorzej przedstawia się stan wód powierzchniowych. Rzeka Wisła, poza górnym jej biegiem - na terenie powiatu bielskiego, gdzie posiada III klasę i w krótkim fragmencie, poniżej zbiornika Wisła Czarne – II klasę czystości, zaliczana jest do wód pozaklasowych, z powodu zanieczyszczenia głównie bakteriologicznego, co świadczy o zanieczyszczeniu rzeki ściekami. Większość rzek przepływających przez badany teren według parametrów fizykochemicznych uznawanych jest również jako wody pozaklasowe.
Stopień zanieczyszczenia powietrza również jest różny w poszczególnych powiatach. |
|
Walory antropogeniczne
Analiza walorów antropogenicznych obszaru objętego projektem wskazuje na ogromne ich bogactwo i różnorodność. Należą do nich: obiekty sakralne, w tym kościoły różnych wyznań, duża ilość kapliczek i krzyży przydrożnych, miejsc pamięci narodowej, a także zespołów parkowo-pałacowych. W kreacji produktu "Wiślanej Trasy Rowerowej" walory antropogeniczne spełniać będą rolę wspomagającą, stanowiąc pretekst do przemieszczania się turystów. Warto także zauważyć, że omawiany obszar jest obszarem niezwykle różnorodnym pod względem kulturowym, co jest niewątpliwie skutkiem uwarunkowań historycznych. Przemierzając śląski odcinek "Wiślanej Trasy Rowerowej" turysta ma możliwość zapoznania się z kulturą m.in. górali żywieckich, Śląska Cieszyńskiego, ziemi bielskiej, ziemi pszczyńskiej. Ponad 67 km trasy stwarza niespotykaną okazję do prześledzenia niespotykanej różnorodności kulturowej. |
|
